Home » Fruit » Cranberry 101: Voedingsfeiten en voordelen voor de gezondheid
cranberry's gezond

Cranberry 101: Voedingsfeiten en voordelen voor de gezondheid

Cranberry’s worden niet alleen meer gebruikt als saus voor wildgerechten, maar ook als sap, in gedroogde vorm als snack en als ingrediënt in bepaalde gebakken producten.

Vanwege hun zeer scherpe en zure smaak worden veenbessen zelden rauw gegeten.

In feite worden ze meestal geconsumeerd in de vorm van sap, dat normaal wordt gezoet en gemengd met andere vruchtensappen.

Andere cranberry-gebaseerde producten zijn sauzen, gedroogde cranberry’s en poeders en extracten die worden gebruikt in supplementen.

Ze zijn rijk aan verschillende gezonde vitamines en plantaardige stoffen, waarvan sommige effectief zijn gebleken tegen urineweginfecties.

Voedingsfeiten

Verse cranberry’s bevatten bijna 90% water, terwijl het droge gewicht voornamelijk bestaat uit koolhydraten en vezels.

De onderstaande tabel geeft informatie over alle voedingsstoffen in cranberry’s(1).

Voedingswaarde cranberry – per 100 gram

hoeveelheid
Calorieën46
Water87 %
Eiwit0,4 g
Koolhydraten12,2 g
Suiker4 g
Vezel4,6 g
Vet0,1 g
Verzadigd0,01 g
Enkelvoudig onverzadigde0,02 g
Meervoudig onverzadigde0,06 g
Omega 30,02 g
Omega-60,03 g
Transvet

 

De nummer 5 op de lijst van gezondste fruit

Koolhydraten en vezels

Cranberry zijn voornamelijk samengesteld uit koolhydraten en vezels (90% droge bessen) (2).

Deze zijn voornamelijk eenvoudige suikers, zoals sucrose, glucose en fructose (3).

De rest bestaat uit onoplosbare vezels, zoals pectine, cellulose en hemicellulose, die vrijwel ongeschonden door het darmkanaal gaan.

Cranberry’s bevatten ook oplosbare vezels. Om deze reden kan overmatige consumptie van cranberry’s spijsverteringsklachten veroorzaken, zoals diarree.

Rauwe cranberry’s smaken erg bitter en zuur. Ze worden meestal geconsumeerd als cranberrysap die vrijwel geen vezels bevat, en wordt gewoonlijk verdund met andere vruchtensappen en gezoet met toegevoegde suiker(4).

Kortom: Koolhydraten en vezels zijn de belangrijkste voedingscomponenten van cranberry’s.

Vitaminen en mineralen

Cranberry’s zijn een rijke bron van verschillende vitamines en mineralen, vooral vitamine C.

  • Vitamine C: Ook bekend als ascorbinezuur is vitamine C een van de belangrijkste antioxidanten in cranberry’s. Het is essentieel voor het onderhoud van huid, spieren en botten.
  • Mangaan: Mangaan is in de meeste voedingsmiddelen te vinden en is essentieel voor de groei, het metabolisme en het antioxidantensysteem van het lichaam.
  • Vitamine E: Een essentiële in vet oplosbare antioxidanten.
  • Vitamine K1: Ook bekend als phylloquinon, vitamine K1 is essentieel voor de bloedstolling.
  • Koper: Een sporenelement, vaak laag in het westerse dieet. Ontoereikende inname van koper kan nadelige effecten hebben op de gezondheid van het hart(5).

    Kortom: Cranberry’s zijn een rijke bron van verschillende vitamines en mineralen, waaronder vitamine C, E, en K1, mangaan en koper.

    Andere plantaardige stoffen

    Cranberry’s bevatten een zeer hoog gehalte aan bioactieve planten en antioxidanten , met name flavonol-polyfenolen(3, 6, 8).

    Veel van deze plantaardige stoffen zijn geconcentreerd in de schil en zijn sterk verminderd in cranberrysap(4).

    • Quercetine: het meest voorkomende antioxidant polyfenol in granberry’s. Cranberry’s behoren zelfs tot de belangrijkste fruitbronnen van quercetine(7, 9, 10).
    • Myricetin: Myricetin, een belangrijke antioxidant polyfenol in cranberry, heeft mogelijk een aantal gunstige gezondheidseffecten (7, 9, 10).
    • Peonidin: Een type anthocyaan antioxidant, dat samen met cyanidine verantwoordelijk is voor de rijke rode kleur van veenbessen en sommige van hun gezondheidseffecten.Veenbessen behoren tot de rijkste voedingsbronnen van peonidin (7, 9).
    • Ursolzuur: Geconcentreerd in de schil is ursolzuur een triterpeen dat in grote hoeveelheden voorkomt in cranberry. Het is een ingrediënt in veel traditionele kruidengeneesmiddelen en heeft sterke ontstekingsremmende effecten(12, 13).
    • A-type proanthocyanidinen: Een klasse van antioxidant polyfenolen, ook wel gecondenseerde tannines genoemd, zou werkzaam zijn tegen infecties aan de urinewegen(9, 14, 15).

    Kortom: Cranberry’s zijn een rijke bron van verschillende bioactieve plantensoorten. Sommige hiervan, zoals de proanthocyanidinen van het A-type, kunnen nuttig zijn als een preventie tegen urineweginfecties.

    Preventie van urineweginfecties

    Urineweginfecties behoren tot de meest voorkomende bacteriële infecties, vooral bij vrouwen(16).

    Ze worden meestal veroorzaakt door de darmbacterie Escherichia coli, die zich hecht aan het binnenoppervlak van de blaas en de urinewegen.

    Cranberry’s bevatten unieke fytonutriënten die bekend staan ​​als A-type proanthocyanidinen (gecondenseerde tannines).

    A-type proanthocyanidinen voorkomen dat E. coli zich vasthechten aan de wand van de blaas en de urinewegen, waardoor cranberry’s een potentiële preventieve maatregel vormen tegen urineweginfecties (14, 17, 18, 19, 20).

    In feite behoren cranberry’s tot de rijkste fruitbronnen van proanthocyanidinen, met name het A-type(15, 21).

    Uit een aantal onderzoeken bij mensen blijkt dat het drinken van cranberrysap, of het nemen van cranberry supplementen, het risico op urineweginfecties bij beide kinderen en bij volwassenen(22, 23, 24) kan verminderen(25, 26, 27, 28).

    Dit wordt ondersteund door systematische rapport en meta-analyses, vooral bij vrouwen met herhaaldelijke urineweginfecties(29, 30, 31).

    Daarentegen hebben enkele onderzoeken geen significante gunstige effecten gevonden(32, 33, 34).

    Niet alle cranberry-producten zijn effectief tegen urineweginfecties. Proanthocyanidine kunnen tijdens de verwerking verloren gaan, waardoor ze niet detecteerbaar zijn in veel producten(35).

    Aan de andere kant kan het nemen van cranberry supplementen, die voldoende hoeveelheden van A-type proanthocyanidinen bevatten, een nuttige preventieve strategie zijn.

    Als u vermoedt dat u een urineweginfectie heeft, neem dan contact op met uw arts.

    Houd in gedachten dat cranbery’s niet effectief zijn voor de behandeling van infecties, ze verkleinen alleen het risico om ze te krijgen op de eerste plaats.

    Kortom: Cranberry supplementen kunnen het risico op urineweginfecties verminderen.

    Andere gezondheidsvoordelen van cranberry’s

    Het consumeren van cranberry’s kan een aantal gunstige effecten op de gezondheid hebben.

    Preventie van maagkanker en zweren

    Maagkanker is een veel voorkomende oorzaak van kanker-gerelateerde sterfgevallen wereldwijd(36).

    Infectie door de bacterie Helicobacter pylori wordt beschouwd als een belangrijke oorzaak van maagkanker, maagontsteking en zweren(37, 38, 39, 40).

    Cranberry’s bevatten unieke plantenstoffen bekend als A-type proanthocyanidine, die het risico op maagkanker kan verminderen door het voorkomen dat H. pylori zich hecht aan de binnenkant van de maag (41, 42, 43, 44).

    Eén proef bij 189 mannen en vrouwen suggereert dat het dagelijks drinken van een halve liter cranberrysap H. pylori- infecties significant kan verminderen (45).

    Om dit te ondersteunen, bleek bij een andere proef bij 295 kinderen dat de dagelijkse consumptie van cranberrysap gedurende 3 weken de groei van H. pylori onderdrukte in ongeveer 17% van de geïnfecteerden(41).

    Kortom: Cranberry of cranberrysap kunnen het risico op maagkanker verlagen, indien regelmatig geconsumeerd.

    Cardiovasculaire gezondheid

    Hart- en vaatziekten zijn wereldwijd de belangrijkste doodsoorzaak.

    Cranberry’s bevatten verschillende antioxidanten die gunstig kunnen zijn voor de gezondheid van het hart. Deze omvatten anthocyaninen, proanthocyanidinen en quercetine(46, 47, 48, 49).

    Bij proeven met mensen hebben cranberrysap of extracten verschillende gunstige effecten op risicofactoren voor hart- en vaatziekten:

    • Het verhogen van de niveaus van HDL, het “goede” cholesterol(50).
    • Het verlagen van LDL, het “slechte” cholesterol, bij diabetici(51).
    • Bescherming LDL-cholesterol tegen oxidatie(52, 53, 54).
    • Vermindering van stijfheid in bloedvaten (arteriële stijfheid) bij mensen met hartaandoeningen(55).
    • Verlagen van de bloeddruk (52).
    • Afnemende bloedspiegels van homocysteïne, waardoor het risico op ontsteking in bloedvaten wordt verminderd(54).

    Niet alle onderzoeken hebben echter vergelijkbare resultaten gevonden.

    Niettemin zijn er sterke aanwijzingen dat regelmatige consumptie van cranberry gunstige effecten op de gezondheid van het hart kan hebben.

    Kortom: Cranberrysap en cranberry-extract hebben bewezen gunstige effecten te hebben op verschillende risicofactoren voor hartziekten, waaronder cholesterolwaarden en bloeddruk.

    Bijwerkingen en individuele zorgen

    In gematigde hoeveelheden worden cranberry’s en cranberry-producten meestal als veilig beschouwd voor de meeste mensen.

    Overconsumptie kan echter maagklachten en diarree veroorzaken, en ze kunnen ook het risico op nierstenen verhogen voor mensen die gevoelig daarvoor zijn.

    Nierstenen

    Ook nephroliths genoemd, vormen nierstenen wanneer mineralen in de urine hoge concentraties bereiken. Het is vaak een pijnlijke aandoening.

    Het risico op nierstenen kan tot een minimum worden beperkt door wijzigingen in het voedingspatroon aan te brengen.

    De meeste nierstenen zijn gemaakt van calciumoxalaat en een te grote hoeveelheid oxalaat in de urine is een van de belangrijkste risicofactoren (56).

    Cranberry’s, met name geconcentreerde cranberry-extracten, kunnen een hoog gehalte aan oxalaat bevatten. Om deze reden worden ze beschouwd als een risicofactor voor nierstenen wanneer ze in grote hoeveelheden worden geconsumeerd(57, 58, 59).

    Ze bevatten ook een hoog gehalte aan vitamine C, dat bij sommige mensen wordt omgezet in oxalaat(60).

    Proeven met mensen hebben echter tegenstrijdige resultaten opgeleverd en het probleem moet verder worden onderzocht(57, 59).

    De gevoeligheid voor het ontwikkelen van nierstenen varieert van persoon tot persoon. Bij de meeste mensen heeft de consumptie van cranberry’s waarschijnlijk geen significante invloed op de vorming van nierstenen.

    Als u echter de neiging heeft om nierstenen te krijgen, kan het verstandig zijn om de consumptie van cranberry’s en andere voedingsmiddelen met een hoge oxalaat limiet te beperken.

    Kortom: Consumptie van veel cranberry’s kan het risico op nierstenen bij vatbare individuen verhogen.

    Tot slot

    Cranberry’s worden veelal gedroogd, als sap of in supplementen geconsumeerd.

    Ze zijn een goede bron van een paar vitamines en mineralen en uitzonderlijk rijk aan verschillende unieke plantaardige stoffen.

    Sommige van deze kunnen nuttig zijn als een preventie tegen urineweginfecties, maagkanker en hartaandoeningen.

    Simpel gezegd, cranberry’s behoren tot de gezondste vruchten die je kunt eten.