echinacea

Echinacea: Voordelen, gebruik, bijwerkingen en dosering

Echinacea, ook wel zonnehoed genoemd, is wereldwijd één van de meest populaire kruiden.

Van nature komt de plant voor in Noord-Amerika. Het waren dan ook de Noord-Amerikaanse indianen die de geneeskrachtige werking van de plant ontdekten. Ze gebruiken het al eeuwen om verschillende kwalen te behandelen.

Tegenwoordig is het vooral bekend als vrij verkrijgbare kruidenmiddel voor verkoudheid of griep. Het wordt echter ook gebruikt om pijn, ontstekingen, migraine en andere gezondheidsproblemen te behandelen.

Dit artikel bespreekt de voordelen, het gebruik, de bijwerkingen en de dosering van echinacea.

Wat is Echinacea

Echinacea is de naam van een groep bloeiende planten in de composietenfamilie.

Ze zijn inheems in Noord-Amerika, waar ze groeien in prairies en open, beboste gebieden.

In totaal heeft deze groep negen soorten, maar slechts drie worden gebruikt in kruidensupplementen – Echinacea purpurea, Echinacea angustifolia en Echinacea pallida(1).

Zowel de bovenste delen als de wortels van de plant worden gebruikt in tabletten, tincturen, extracten en thee.

Echinacea planten bevatten een indrukwekkende verscheidenheid aan actieve verbindingen, zoals cafeïnezuur, alkamiden, fenolzuren, rosmarinezuur, polyacetylenen en nog veel meer (2).

Bovendien hebben studies echinacea en hun verbindingen gekoppeld aan vele gezondheidsvoordelen, zoals verminderde ontsteking, verbeterde immuniteit en lagere bloedsuikerspiegels.

Kortom: Echinacea is een groep bloeiende planten die wordt gebruikt als een populair kruidengeneesmiddel. Ze zijn gekoppeld aan veel gezondheidsvoordelen, zoals verminderde ontsteking, verbeterde immuniteit en lagere bloedsuikerspiegels.

Hoog in antioxidanten

Echinacea planten zitten boordevol met plantaardige stoffen die werken als antioxidanten.

Antioxidanten zijn moleculen die helpen uw cellen te verdedigen tegen oxidatieve stress, een toestand die is gekoppeld aan chronische ziekten, zoals diabetes, hartziekten en vele anderen.

Sommige van deze antioxidanten zijn flavonoïden, cichorinezuur en rozemarijnzuur(3).

Deze antioxidanten blijken hoger te zijn in extracten van de vruchten en bloemen van deze planten, vergeleken met andere delen, zoals de bladeren en wortel(456).

Bovendien bevatten echinacea planten verbindingen die alkamiden worden genoemd en die de antioxidant activiteit verder kunnen verbeteren. Alkamiden kunnen vervallen antioxidanten vernieuwen en beter antioxidanten helpen van moleculen die gevoelig zijn voor oxidatieve stress (7).

Kortom: Echinacea zit boordevol antioxidanten, zoals flavonoïden, cichorinezuur en rozemarijnzuur, die je lichaam kunnen helpen beschermen tegen oxidatieve stress.

Kan verschillende voordelen voor de gezondheid bieden

Onderzoek naar echinacea suggereert dat het verschillende indrukwekkende gezondheidsvoordelen biedt.

Positief effect op het immuunsysteem

Echinacea is vooral bekend om zijn gunstige effecten op het immuunsysteem.

Talloze studies hebben aangetoond dat deze plant je immuunsysteem verbetert, kan helpen infecties en virussen te bestrijden, waardoor je sneller van je ziekte kunt herstellen(8910).

Dat is een reden waarom echinacea vaak wordt gebruikt om verkoudheid te voorkomen of te behandelen.

Uit een review van 14 studies bleek zelfs dat het nemen van echinacea het risico op verkoudheid met meer dan 50% kan verlagen en de duur van verkoudheid met anderhalve dag kan verkorten(11).

Veel studies over dit onderwerp zijn echter slecht van kwaliteit en tonen geen echt voordeel. Dit maakt het moeilijk om te weten of eventuele voordelen van verkoudheid zijn door echinacea te nemen of eenvoudigweg door toeval (12).

Kortom, hoewel echinacea de immuniteit kan verhogen, zijn de effecten op de gewone verkoudheid onduidelijk.

Kan de bloedsuikerspiegel verlagen

Een hoge bloedsuikerspiegel kan het risico op ernstige gezondheidsproblemen verhogen.

Dit omvat diabetes type 2, hartaandoeningen en verschillende andere chronische aandoeningen.

Uit reageerbuisonderzoek is gebleken dat echinacea planten de bloedsuikerspiegel kunnen helpen verlagen.

In een reageerbuisstudie werd aangetoond dat een Echinacea purpurea extract enzymen die koolhydraten verteren onderdrukken. Dit zou de hoeveelheid suiker verminderen die uw bloed binnenkomt als het wordt geconsumeerd(13).

Uit andere reageerbuisstudies bleek dat echinacea extracten cellen gevoeliger maakten voor de effecten van insuline door de PPAR-y-receptor te activeren, een gezamenlijk doelwit van diabetes geneesmiddelen(1415).

Deze specifieke receptor werkt door overtollig vet in het bloed te verwijderen, wat een risicofactor is voor insulineresistentie. Dit maakt het gemakkelijker voor cellen om te reageren op insuline en suiker (16).

Toch ontbreekt menselijk onderzoek naar de effecten van echinacea op de bloedsuikerspiegel.

Kan gevoelens van angst verminderen

Angst is een veel voorkomend probleem dat bijna één op de vijf Nederlandse volwassenen treft(17).

In de afgelopen jaren zijn echinacea planten naar voren gekomen als een potentiële steun voor angst.

Uit onderzoek is gebleken dat echinacea plantenstoffen bevatten die gevoelens van angst kunnen verminderen. Deze omvatten alkamiden, rosmarinezuur en cafeïnezuur(18).

In een studie met muizen hielpen drie van de vijf echinacea monsters de angst te verminderen. Bovendien maakten ze de muizen niet minder actief, in tegenstelling tot hogere doses standaardbehandelingen(18).

Een andere studie wees uit dat Echinacea angustifolia extract snel angstgevoelens bij zowel muizen als mensen verminderde(19).

Vanaf nu zijn er echter slechts een handvol studies over echinacea en angst. Meer onderzoek is nodig voordat echinacea producten kunnen worden aanbevolen als een mogelijke behandeling.

Ontstekingsremmende eigenschappen

Ontsteking is de natuurlijke manier van uw lichaam om genezing te bevorderen en zichzelf te verdedigen.

Soms kan ontsteking uit de hand lopen en langer duren dan nodig en verwacht. Dit kan uw risico op chronische ziekten en andere gezondheidsproblemen verhogen.

Verschillende onderzoeken hebben aangetoond dat echinacea kan helpen bij het verminderen van ontstekingen.

In een muizenstudie hielpen echinacea verbindingen bij het verminderen van belangrijke ontstekingsmarkers en geheugenverlies door ontsteking(20).

In een andere 30-daagse studie ontdekten volwassenen met artrose dat het nemen van een supplement met echinacea extract de ontsteking, chronische pijn en zwelling aanzienlijk verminderde.

Interessant is dat deze volwassenen niet goed reageerden op conventionele niet-steroïde inflammatoire geneesmiddelen (NSAIDS), maar vonden dat het supplement met echinacea extract nuttig was(21).

Kan helpen bij de behandeling van huidproblemen

Onderzoek heeft aangetoond dat echinacea planten kunnen helpen bij het behandelen van veelvoorkomende huidproblemen.

In een reageerbuisstudie ontdekten wetenschappers dat de ontstekingsremmende en antibacteriële eigenschappen van echinacea de groei van Propionibacterium, een veel voorkomende oorzaak van acne te onderdrukten(22).

In een andere studie onder 10 gezonde mensen van 25-40 jaar bleken huidverzorgingsproducten die echinacea extract bevatten de huidhydratatie te verbeteren en rimpels te verminderen(23).

Evenzo bleek een crème met Echinacea purpurea extract de eczeem symptomen te verbeteren en de dunne, beschermende buitenlaag van de huid te helpen herstellen(24).

Echinacea extract lijkt echter een korte houdbaarheid te hebben, waardoor het moeilijk is om in commerciële huidverzorgingsproducten op te nemen.

Kan bescherming bieden tegen kanker

Kanker is een ziekte die gepaard gaat met de ongecontroleerde groei van cellen.

Uit reageerbuisstudies is gebleken dat echinacea extracten de groei van kankercellen onderdrukken en zelfs celdood van kanker veroorzaken (2526).

In één reageerbuisstudie bleek een extract van Echinacea purpurea en chicorinezuur (van nature te vinden in echinacea planten) kanker celdood te veroorzaken(25).

In een andere reageerbuisstudie doodden extracten van echinacea planten (Echinacea purpurea, Echinacea angustifolia en Echinacea pallida) menselijke kankercellen uit de alvleesklier en de dikke darm door een proces genaamd apoptose of gecontroleerde celdood te stimuleren(26).

Er wordt aangenomen dat dit effect optreedt als gevolg van de immuunverhogende eigenschappen van echinacea(27).

Er was enige bezorgdheid dat echinacea kon interageren met conventionele kankerbehandelingen, zoals doxorubicine, maar nieuwere studies hebben geen interactie geconstateerd(2829).

Dat gezegd hebbende, er zijn menselijke studies nodig alvorens we enige aanbevelingen doen.

Kortom: Van echinacea is aangetoond dat het de immuniteit, bloedsuikerspiegel, angst, ontsteking en de gezondheid van de huid verbetert. Het kan zelfs eigenschappen tegen kanker hebben. Op mensen gebaseerd onderzoek naar deze voordelen is echter vaak beperkt.

Potentiële bijwerkingen

Echinacea producten lijken veilig en goed verdragen voor kortdurend gebruik.

Er zijn gevallen geweest waarin mensen bijwerkingen ondervonden, zoals(3):

  • huiduitslag
  • Jeukende huid
  • Netelroos
  • Zwelling
  • Buikpijn
  • Misselijkheid
  • Kortademigheid

Deze bijwerkingen komen echter vaker voor bij mensen met allergieën voor andere bloemen, zoals madeliefjes, chrysanten, goudsbloemen, ambrosia en meer(3031).

Aangezien echinacea het immuunsysteem lijkt te stimuleren, moeten mensen met auto-immuunziekten of mensen die immunosuppressiva gebruiken het vermijden of eerst hun arts raadplegen(3).

Hoewel het veilig lijkt voor kortdurend gebruik, zijn de langetermijneffecten ervan nog relatief onbekend.

Kortom: Echinacea lijkt veilig te zijn en wordt op kortetermijn goed verdragen, maar de langetermijneffecten ervan zijn relatief onbekend.

Aanbevolen doseringen

Er is momenteel geen officiële doseringsaanbeveling voor echinacea.

Een van de redenen is dat de bevindingen van echinacea onderzoek zeer variabel zijn.

Bovendien bevatten echinacea producten vaak niet wat er op het etiket staat. Eén studie toonde aan dat 10% van de monsters van echinacea producten geen echinacea bevatten(32).

Dit is waarom u echinacea producten van vertrouwde merken zou moeten kopen.

Dat gezegd hebbende, heeft onderzoek de volgende doses aanbevolen om effectief te zijn bij het helpen van immuniteit(11):

  • Droog poedervormig extract: 300-500 mg Echinacea purpurea, driemaal daags.
  • Vloeibare extracttincturen: 2,5 ml, driemaal daags of maximaal 10 ml per dag.

Het is echter het beste om de instructies te volgen die bij uw specifieke supplement horen.

Houd er rekening mee dat deze aanbevelingen voor kortdurend gebruik zijn, omdat de langetermijneffecten van echinacea op het lichaam nog relatief onbekend zijn.

Kortom: Echinacea producten zijn zeer variabel, dat maakt het moeilijk een standaard aanbevolen dosering. De doseringen zijn afhankelijk van de vorm van echinacea die u gebruikt.

Tot slot

Van echinacea is aangetoond dat het de immuniteit, bloedsuikerspiegel, angst, ontsteking en de gezondheid van de huid verbetert. Het kan zelfs eigenschappen tegen kanker hebben. Onderzoek bij de mens is echter vaak beperkt.

Het wordt als veilig beschouwd en goed verdragen voor kortdurend gebruik.

Voorgestelde doseringen variëren afhankelijk van de vorm van echinacea die u gebruikt.

Hoewel vaak gebruikt om verkoudheid te behandelen, zijn de resultaten op dit gebied gemengd. Hoewel onderzoek heeft aangetoond dat het kan helpen om verkoudheden te voorkomen, de duur ervan te verkorten of symptomatische verlichting te bieden, zijn veel onderzoeken slecht van kwaliteit of hebben ze geen echt voordeel opgeleverd.

Dat gezegd hebbende, er zijn niet veel producten zoals echinacea met vergelijkbare potentiële immuunverhogende effecten, dus het is misschien de moeite waard om het uit te proberen.