orgaanvlees gezond

Is orgaanvlees gezond?

Orgaanvlees was eens een geliefd en gewaardeerde voedselbron.

Tegenwoordig is de traditie van het eten van orgaanvlees enigszins uit de gratie geraakt.

Veel mensen hebben nog nooit deze delen van een dier opgegeten en vinden de gedachte om dit te doen behoorlijk verontrustend.

Maar orgaanvlees is eigenlijk zeer voedzaam. Dit artikel gaat uitgebreid in op orgaanvlees en hun gezondheidseffecten – zowel goed als slecht.

Wat is orgaanvlees?

Orgaanvlees soms aangeduid als “slachtafval,”, het zijn de organen van deze dieren dat mensen bereiden en consumeren als voedsel.

De meest gebruikte organen zijn afkomstig van koeien, varkens, schapen, geiten, kippen en eenden.

Tegenwoordig worden de meeste dieren gefokt voor hun vlees. Orgaanvlees wordt vaak over het hoofd gezien, het meeste vlees wordt doorgaans geconsumeerd als steaks, drumsticks of vermalen tot gehakt.

Vroeger aten ze echter niet alleen het vlees. Ze aten ook de organen zoals hersenen, darmen en zelfs testikels. De organen waren zelfs zeer gewaardeerd( 1 ).

Orgaanvlees kan een geweldige aanvulling in uw voeding zijn. Ze zitten vol met voedingsstoffen zoals vitamine B12 en foliumzuur en ze zijn ook een uitstekende bron van ijzer en eiwitten.

Kortom: Orgaanvlees verwijst naar de organen van dieren die worden geconsumeerd als voedsel. Het meest voorkomend orgaanvlees is afkomstig van koeien, varkens, schapen, geiten, kippen en eenden.

Wat zijn de verschillende soorten?

De meest voorkomende vormen van orgaanvlees zijn onder meer:

  • Lever: Lever is het detox orgaan. Het is ook de voedingswaarde krachtpatser van orgaanvlees en soms aangeduid als “multivitamine van de natuur.”
  • Tong: Tong is eigenlijk meer een soort spier. Het is mals en smakelijk stuk vlees te wijten aan het hoge vetgehalte.
  • Hart: De rol van het hart is om bloed rond te pompen in het lichaam. Het lijkt niet eetbaar maar het is eigenlijk mager en zeer smakelijk.
  • Nieren: Net als mensen hebben zoogdieren twee nieren. Hun rol is om afval en gifstoffen uit het bloed te filteren.
  • Hersenen: Hersenen worden beschouwd als een delicatesse in vele culturen en het is een rijke bron van omega-3 vetzuren.
  • Zwezeriken: De thymus of zwezerik is een orgaan dat bij  jonge zoogdieren te vinden is tussen het borstbeen (sternum) en de luchtpijp
  • Pens: Pens is de binnenkant van de maag van dieren. Het is meestal pens van koeien en kan een zeer taaie textuur hebben.

Kortom: Er zijn veel verschillende soorten orgaanvlees, waaronder lever, tong, hart en de nieren. De meeste zijn genoemd naar hun organen, met uitzondering van de zwezeriken en pens.

Orgaanvlees is zeer voedzaam

Het voedingsprofiel van orgaanvlees varieert enigszins afhankelijk van het dier en het soort orgaan.

Maar de meeste organen zijn zeer voedzaam. In feite zijn de meeste voedzamer dan spiervlees.

Ze zijn bijzonder rijk aan B-vitaminen, zoals vitamine B12 en foliumzuur. Ze zijn ook rijk aan mineralen, waaronder ijzer, magnesium, selenium en zink, en belangrijke vetoplosbare vitaminen zoals vitamine A, D, E en K.

Bovendien orgaanvlees is een uitstekende eiwit bron.

Bovendien levert dierlijk eiwit alle negen essentiële aminozuren die uw lichaam nodig heeft om effectief te kunnen functioneren.

Een 100 gram portie gekookte runderlever verschaft ( 2 ):

  • Calorieën: 175
  • Eiwit: 27 gram
  • Vitamine B12: 1.386% van de ADH
  • Koper: 730% van de ADH
  • Vitamine A: 522% van de ADH
  • Riboflavine: 201% van de ADH
  • Niacine: 87% van de ADH
  • Vitamine B6: 51% van de ADH
  • Selenium: 47% van de ADH
  • Zink: 35% van de ADH
  • Ijzer: 34% van de ADH

Kortom: Orgaanvlees heeft een hoge voedingswaarde. Ze zijn een goede bron van ijzer en eiwit en zitten boordevol vitamine A, B12 en foliumzuur naast vele andere belangrijke voedingsstoffen.

Voordelen van het toevoegen van orgaanvlees aan uw voeding

Het eten van orgaanvlees heeft een aantal voordelen:

  • Uitstekende bron van ijzer: Vlees bevat heemijzer, dat zeer biologisch beschikbaar is, dus wordt het beter door het lichaam opgenomen dan non-heemijzer uit plantaardig voedsel ( 3 , 4 ).
  • Houd u langer vol: Vele studies hebben aangetoond dat eiwitrijke voedingsmiddelen eetlust vermindert en een gevoel van volheid geeft. Zij kunnen ook gewichtsverlies bevorderen door het verhogen van uw stofwisseling ( 5 , 6 , 7 ).
  • Kan helpen spiermassa te behouden: Orgaanvlees is een bron van hoogwaardige eiwitten, wat belangrijk is voor het opbouwen en behouden van spiermassa (8910).
  • Geweldige bron van choline: Orgaanvlees behoren tot ‘s werelds beste bronnen van choline, dat is een essentiële voedingsstof voor de hersenen, spieren en gezondheid van de lever dat veel mensen niet genoeg van krijgen ( 11 , 12 ).
  • Goedkoper en minder afval: Orgaanvlees is niet een populair stuk vlees, dus je kunt vaak voor een goedkope prijs krijgen. Het eten van deze delen van het dier vermindert ook voedselverspilling.

Kortom: Orgaanvlees heeft een aantal voordelen, waaronder een betere absorptie van ijzer en helpt de eetlust onder controle te houden en de spiermassa te behouden. Ook zijn deze delen van een dier vaak goedkoper om te kopen en kunnen ze voedselverspilling helpen verminderen.

Verhoogt orgaanvlees cholesterol?

Orgaanvlees is rijk aan cholesterol, ongeacht de dierlijke bron.

Een 100 g hersenen van het rund bevat 1,033% van de Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheid voor cholesterol, terwijl de nieren en de lever 239% en 127%, respectievelijk bevatten ( 2 , 13 , 14 ).

Velen associëren cholesterol met verstopte bloedvaten, medicatie en hart-en vaatziekten.

Er wordt echter cholesterol geproduceerd door uw lever, die de cholesterol productie van uw lichaam regelt op basis van uw cholesterol inname via de voeding(15).

Wanneer u cholesterolrijk voedsel eet, reageert uw lever door minder te produceren. Daarom hebben voedingsmiddelen met een hoog cholesterolgehalte slechts een gering effect op uw totale cholesterolgehalte in het bloed (1617).

Bovendien heeft de hoeveelheid cholesterol uit voedsel een gering effect op uw risico op hartaandoeningen(1819) .

Een recente analyse keek naar 40 prospectieve studies over cholesterol gebruik in de voeding en gezondheidsrisico’s. Het concludeerde dat cholesterol in de voeding niet significant was gekoppeld aan hartaandoeningen of beroertes bij gezonde volwassenen (20).

Toch lijkt er een subgroep van individuen te zijn – ongeveer 30% van de bevolking – die gevoelig is voor cholesterol in de voeding. Voor deze mensen kan het consumeren van cholesterolrijke voedingsmiddelen leiden tot een toename van het totale cholesterolgehalte (1921).

Kortom: Het meeste orgaanvlees bevat grote hoeveelheid cholesterol. Het consumeren van cholesterolrijke voedingsmiddelen is echter niet direct gekoppeld aan een hoger cholesterol- of hartziekterisico.

Nadelen eten van orgaanvlees

Er zijn niet veel nadelen aan het opnemen van orgaanvlees in uw voeding.

Dat gezegd hebbende, sommige mensen zijn mogelijk kwetsbaarder voor hoge innames en moeten hun consumptie beperken.

Mensen met jicht moeten inname beperken

Jicht is een veel voorkomende vorm van artritis.

Het wordt veroorzaakt door de hoge niveaus van urinezuur in het bloed, waardoor gewrichten zwellen en gevoelig worden.

Purine in de voeding vormt urinezuur in het lichaam. Orgaanvlees is bijzonder hoog in purine dus het is belangrijk om deze voedingsmiddelen met mate te eten als u jicht heeft ( 22 ).

Zwangere vrouwen moeten hun inname beperken

Orgaanvlees is een rijke bron van vitamine A  vooral de lever. Tijdens de zwangerschap, vitamine A speelt een essentiële rol in de foetale groei en ontwikkeling.

De National Institutes of Health heeft een bovengrens van 10.000 IE vitamine A per dag, een overmatig gebruik is in verband gebracht met ernstige aangeboren afwijkingen( 23 , 24 ).

De aangeboren afwijkingen omvatten hart, ruggenmerg en neurale buisdefecten afwijkingen van de ogen, oren en neus en defecten in het maagdarmkanaal en de nieren ( 25 ).

Een studie meldde dat zwangere moeders die meer dan 10.000 IE vitamine A per dag uit de voeding consumeren een 80% hoger risico op een kind met een aangeboren afwijking te krijgen in vergelijking met moeders die 5.000 IE consumeren of minder per dag ( 25 ).

Daarom is het belangrijk om uw inname van orgaanvlees te beperken tijdens de zwangerschap, vooral als u supplementen met vitamine A neemt.

Bezorgdheid over de gekkekoeienziekte

Gekkekoeienziekte, officieel bekend als boviene spongiforme encefalopathie (BSE), beïnvloedt de hersenen en het ruggenmerg van runderen.

De ziekte kan zich naar de mens verspreiden via eiwitten die prionen worden genoemd en worden aangetroffen in besmette hersenen en ruggenmerg. Het veroorzaakt een zeldzame hersenziekte, de nieuwe variant van de ziekte van Creutzfeldt-Jakob (vCJD) (26).

Gelukkig is er een drastische vermindering van het aantal gevallen van gekkekoeienziekte aangezien een toevoer verbod werd geïntroduceerd in 1996. Dit verbod maakte het illegaal om vlees en veevoer te vervoeren ((27 ).

In NL mocht hersenvlees van risicovolle runderen en runderen met BSE-tekens niet in de voedselvoorziening terechtkomen. Andere landen hebben soortgelijke acties ondernomen (28).

In de meeste landen is het risico op het ontwikkelen van vCJD van besmette vee zeer laag. Echter, als je bang bent kunt u het eten van de hersenen en het ruggenmerg van runderen vermijden.

Kortom: Zwangere vrouwen en mensen met jicht is het beste om orgaanvlees met mate te eten. Gekkekoeienziekte kan leiden tot een zeldzame ziekte van de hersenen bij de mens, maar gerapporteerde gevallen zijn drastisch gedaald in de afgelopen tien jaar.

Een smaak ontwikkelen voor orgaanvlees

Orgaanvlees wordt steeds populairder in gastronomisch restaurant door hun sterke en unieke smaken.

Omdat het kan enige tijd kan duren voordat u de smaak van orgaanvlees heeft ontwikkelt, kunt u het beste beginnen met de meer licht gearomatiseerd organen zoals de tong en de hersenen.

U kunt ook proberen lever en nieren te vermalen en ze te combineren met rund- of varkensgehakt in gerechten zoals Bolognese.

Voeg ze ook toe aan een langzaam gaar stoofpotje met ander vlees zoals lamsschenkel. Dit kan je helpen geleidelijk een smaak te ontwikkelen voor deze sterkere smaken.

Kortom: Orgaanvlees heeft een sterke en aparte smaak waar je aan moet wennen. De combinatie van organen met meer vertrouwd spiervlees kan je helpen te wennen aan deze smaak.

Tot slot

Organisch vlees is een rijke bron van veel vitamines en mineralen die moeilijk te verkrijgen zijn uit andere voedingsmiddelen.

Als je graag vlees eet, kan het de moeite waard zijn om wat spiervlees te vervangen door orgaanvlees.

Niet alleen zal het u te voorzien van wat extra voedingsstoffen, maar het is ook goed voor uw portemonnee en komt het milieu ten goede.