Citroen en gember: hoe gezond is die combinatie echt?

Verse gemberwortel en twee citroenen op een houten ondergrond, de basis voor citroen-gemberwater

Een glas warm water met citroen en een paar plakjes gember: voor veel mensen is het een vast ochtendritueel. Er worden alleen nogal wat beloftes aan gekoppeld, van een schone lever tot sneller afvallen. Ik heb op een rijtje gezet wat er in citroen en gember zit, wat je er redelijkerwijs van mag verwachten en waar het verhaal te mooi wordt. Onderaan deel ik een recept voor ijsthee met deze twee.

In het kort

  • Citroen levert vooral vitamine C; volwassenen hebben 75 mg per dag nodig.
  • Een detox is niet nodig: je lever en nieren ruimen afvalstoffen zelf op.
  • Gember wordt veel gebruikt bij misselijkheid; harde bewijzen voor andere claims ontbreken nog.
  • Water met citroen helpt vooral als je er suikerhoudende drankjes mee vervangt.
  • Citroenzuur is niet goed voor je tanden; poets niet direct na het drinken.

Citroen

Citroenwater in de ochtend

Bij het opstaan kun je een glas citroenwater drinken. Pers hiervoor gewoon een citroen uit in een glas met warm water (helft gekookt, helft koud). Het wordt vaak verkocht als leverreiniging of kleine detox, maar dat is het niet. Je lever en nieren halen afvalstoffen zelf uit je bloed, daar is geen speciaal drankje voor nodig. Wie ’s ochtends graag iets warms drinkt, heeft aan citroenwater wel een lekker begin van de dag zonder suiker.

Wat zit er in citroen

Citroen bevat vooral vitamine C. Daarnaast zitten er flavonoïden in, zoals hesperidine, en kleine hoeveelheden mineralen als kalium. Vezels zitten vooral in het vruchtvlees en de schil, in geperst sap blijft daar weinig van over. Over flavonoïden uit citrusvruchten wordt veel onderzocht, ook naar allergieklachten, maar een glas citroenwater is geen middel tegen hooikoorts of allergie.

Afvallen

Citroen bevat pectine, een vezel die je langer een vol gevoel kan geven. Die zit alleen vooral in de schil en de witte laag eronder, en dus nauwelijks in het sap. Dat citroenwater zelf vet laat verdwijnen is niet aangetoond. Drink je het in plaats van frisdrank of sap met suiker, dan scheelt dat wel calorieën.

Immuunsysteem

Je immuunsysteem heeft vitamine C nodig om goed te kunnen functioneren. Citroen zit vol vitamine C, dus met een glas water met citroen krijg je elke dag een extra portie binnen. Volwassenen hebben volgens het Voedingscentrum 75 milligram per dag nodig. De meeste mensen halen dat al via hun gewone eten, en extra vitamine C bovenop een gezond voedingspatroon maakt je niet minder vaak ziek. Lees bij het Voedingscentrum hoeveel vitamine C je per dag nodig hebt en waar het nog meer in zit.

Huid

Je lichaam gebruikt vitamine C om collageen te maken, een eiwit dat je huid stevigheid geeft. Daarom wordt citroenwater vaak in verband gebracht met een mooiere huid. Een glas per dag zal je huid niet zichtbaar veranderen, maar het draagt bij aan je dagelijkse vitamine C.

Gember

Misselijkheid en spijsvertering

Gember wordt al heel lang gebruikt bij een onrustige maag en misselijkheid, en voor misselijkheid is er ook het meeste onderzoek gedaan. Dat gember de alvleesklier aanzet tot het maken van enzymen, zoals vaak beweerd wordt, is bij mensen niet goed aangetoond.

Cholesterol en spierpijn

Er zijn studies gedaan naar gember en cholesterol en naar gember bij spierpijn na het sporten. De resultaten zijn wisselend en het ging vaak om supplementen in hogere doseringen dan je met een paar plakjes in je thee binnenkrijgt. Hoge cholesterol of aanhoudende pijn los je dus niet op met gemberthee.

Antibacterieel en antiviraal

Stoffen uit gember remmen in laboratoriumproeven de groei van bepaalde bacteriën en virussen. Dat betekent niet dat je griep er sneller door overgaat. Een warme kop gemberthee kan wel prettig zijn als je verkouden bent. Houden klachten aan of maak je je zorgen, ga dan bij twijfel naar je huisarts.

Waar je op let bij dagelijks citroenwater

Citroensap is zuur, en zuur tast je tandglazuur aan als je het elke dag drinkt. Drink het liever in één keer bij het ontbijt dan de hele ochtend door, spoel daarna je mond met water en wacht een tijdje met tandenpoetsen. Met een rietje komt er minder zuur langs je tanden.

Snijd verse gember in plakjes of rasp hem, schillen hoeft niet als je hem goed wast. Gemberpoeder is ook prima, maar smaakt scherper, dus begin met een klein beetje. Wie last heeft van brandend maagzuur merkt soms dat citroen en veel gember dat erger maken. Dan is een slappere versie een beter idee.

Lekkere combinaties

Citroen en gember zijn ook goed te combineren met groene thee of komkommer. Ik heb verschillende combinaties voor je uitgeprobeerd.

IJsthee met groene thee, citroen en gember

In deze mix zorgt de groene thee voor een frisse, licht bittere smaak en een beetje cafeïne. Dat groene thee merkbaar vet verbrandt, is niet bewezen, maar als zelfgemaakte ijsthee zonder suiker is dit een stuk beter dan wat je in de winkel koopt.

  • Zet een pot sterke thee met 1 liter water en flink wat groene thee.
  • Pers een citroen en sinaasappel hier boven uit.
  • Schil een stukje gember (2 cm), snijd die in plakjes en voeg die ook toe.
  • Laat alles goed trekken en bewaar het in de koelkast.
  • Is het wat te sterk, meng het dan nog met koud water.

Drink je gember liever warm? Lees ook of gemberthee gezond is.

Veelgestelde vragen

Is warm water met citroen goed voor je lever?

Het is geen leverreiniging. Je lever en nieren ruimen afvalstoffen zelf op, daar is geen detoxdrankje voor nodig.

Val je af van water met citroen en gember?

Niet vanzelf. Het helpt vooral als je het drinkt in plaats van frisdrank of sap met suiker, omdat je dan minder calorieën binnenkrijgt.

Hoeveel vitamine C heb je per dag nodig?

Volgens het Voedingscentrum hebben volwassenen 75 milligram vitamine C per dag nodig. De meeste mensen halen dat al via hun gewone eten.

Is elke dag citroenwater slecht voor je tanden?

Het zuur in citroen tast tandglazuur aan. Drink het in één keer, spoel je mond daarna met water en poets niet direct na het drinken.

Frederik de Rooij

Over de auteur

Frederik de Rooij

Auteur en redacteur. Frederik zoekt uit wat de officiële voedingsrichtlijnen en het onderzoek zeggen over alledaagse producten, en vertaalt dat naar een helder antwoord. Volg Frederik op LinkedIn.